Wat is een seksueel trauma?
Trauma en seksueel geweld
Trauma is een Grieks woord voor ‘wond’. Een psychotrauma betekent letterlijk een ‘wond op je ziel’. Die wond kan ontstaan wanneer je een schokkende gebeurtenis hebt meegemaakt. Dat kan een eenmalige gebeurtenis zijn, of een herhaling of opeenstapeling van gebeurtenissen, lang of kortgeleden. Seks tegen je zin is per definitie een schokkende gebeurtenis die kan leiden tot een trauma.
Seksueel geweld is iedere poging tot seksuele handeling waarbij geweld of dwang gebruikt wordt. Dat kan dwang door lichamelijke kracht maar kan ook dwang door emotionele kracht zijn. Ook daden gericht tegen iemands seksualiteit vallen hieronder. De dader kan een onbekende zijn of een bekende van je. Verkrachting is een vorm van onvrijwillige seks die wordt ingezet door daders om mensen klein te krijgen.
Seksueel trauma kan ook ‘wonden in je lijf’ veroorzaken. Ervaar je lichamelijke klachten door seksueel geweld zoek dan contact met je huisarts of een gynaecoloog. Kijk hier voor meer informatie.
Reacties
De manier waarop iemand reageert op een schokkende gebeurtenis is heel verschillend. Het zet je leven vaak op zijn kop. Je slaapt slechter, je kan je slechter concentreren, je bent prikkelbaar en hebt nachtmerries. Daarnaast kan je last krijgen van somberheid en angst en (werk)relaties lopen niet meer zo goed. Je wordt geconfronteerd met je eigen kwetsbaarheid en zo kan je het gevoel van veiligheid en controle verliezen. De wereld voelt niet langer als veilig en voorspelbaar. Na een verkrachting voelen vrouwen zich vaak vies, het is alsof ze zich niet vaak genoeg kunnen wassen. Dit zijn normale reacties op schokkende gebeurtenissen. Meestal verminderen deze stressreacties na een aantal weken maar als dat niet zo is, is het belangrijk om hulp te zoeken. De kans is er dan dat je een posttraumatische stressstoornis hebt.
Oefening
Met dissociaties om gaan om het contact met je lichaam te herstellen
Mentale oefeningen helpen je om sterker in je schoenen te staan tijdens het lopen, waardoor je prestaties erop vooruitgaan.
Hoe meer je jezelf uitdaagt en je grenzen opzoekt, hoe sterker je mentaal moet staan.Daarom geven we hieronder 3 eenvoudige oefeningen die je eenmental boostvan jewelste geven:
1. Deel je training of wedstrijd op
Een halve marathon is niet 21 km maar 3 x 7 km, en een hele is 5 x 8 km of 4 x 10 km. Zo focus je niet de hele tijd op de lange afstand die je voor de boeg hebt en die je "moet" lopen.
2. Schrijf een loopmantra op je hand, op je arm of op een gelletje
Iets à la "Yes, you can!", "Niet opgeven" of "Denk aan die lekkere warme chocomelk na het lopen". Even naar deze boodschap kijken als het wat minder gaat kan wonderen doen voor je motivatie!
3. Adem in een vierkant
Zoek een vierkant, eender waar. Schakel alle storende gedachten uit en focus op je ademhaling. Volg de zijden van het vierkant met je ogen en adem één zijde in, hou één zijde vast, adem de andere zijde uit, dan weer vasthouden, enz. Je wordt hier rustig van, het werkt ontspannend. Je kan dit overal doen, want je vindt altijd wel ergens een vierkante vorm. Ideaal voor in het startvak!
Oefening
Verbeter van je slaap
Slaap heeft veel invloed op hoe je je voelt. Een goede nachtrust is daarom heel belangrijk! Wat kan je misschien al doen om de slaap te verbeteren?
Hier een tip: maak een ‘Veilig Slapen Kistje’. Doe in het kistje dingen die je helpen je in het hier en nu te voelen als je uit een nare droom wakker schrikt, bijvoorbeeld een speciale steen, een foto van een belangrijk persoon, ideetjes voor een rustgevend muziekje wat je op kan zetten, positieve zinnetjes die speciaal voor je zijn. Pen en papier om eventueel de nare dingen die je gedroomd hebt op te schrijven om die in het kistje te stoppen om later weg te gooien. Ga na een nare droom even uit bed, doe een lampje aan zodat je ziet en weet dat je nu op een veilige plek bent! Doe iets ontspannens om tot rust te komen (niet tv kijken) waarna je weer gaat slapen.
Vluchten, vechten en bevriezen
Vluchten, vechten en bevriezen zijn natuurlijke automatische reacties bij het meemaken van trauma. Je hersenen maken dan heel snel een beslissing: vluchten als het nog kan, anders vechten en als de ander sterker is dan is er nog maar een mogelijkheid, dat is bevriezen. Bevriezen leidt bij sommigen tot verlamming van je spieren, bij anderen tot stijfheid. Vaak kunnen mensen tijdens de bevries-reactie niet om hulp roepen, omdat hun spieren - dus ook de spieren rondom de stembanden - verlamd zijn. Als je seksueel geweld meemaakt kan je je als het ware vervreemd voelen van je eigen lichaam, alsof je jezelf van buiten waarneemt, alsof de omgeving niet echt is, als in een droom, veraf of vervormd.
In dit filmpje vertelt Lindsay hoe zij bevroor tijdens de verkrachting. Ze vertelt hoe dat is. ‘Ik heb een aantal keer aangegeven, ik wil dit niet, ik wil dat je stopt! Daar werd geen gehoor aan gegeven. Op een gegeven moment kreeg ik twee handen om m’n nek en toen wist ik dat het echt foute boel was en dat ik beter niks kon zeggen. Ik ben bevroren in de hoop dat het zo snel mogelijk over zou zijn. De gevolgen waren enorm’. Ze kreeg depressieve klachten en een PTSS. Lindsay verweet het zichzelf vooral dat dit haar overkwam. ‘Het voelde alsof ik me dit heb laten gebeuren. Waarom heb ik niet geschreeuwd, misschien hadden de buren het gehoord. Door er met een therapeut over te praten weet ik nu dat ik niets had kunnen doen, dat het bevriezen een reactie is geweest om te kunnen overleven!’